Cấu tạo, phân loại và nguyên lý hoạt động của bộ đồng tốc

Trong hộp số của xe hơi, người ta sử dụng cơ cấu đồng tốc để 2 bánh răng quay gài vào nhau được êm dịu, tránh va đập tạo tiếng ồn của bánh răng và  làm cho 2 bánh răng quay cùng tốc độ trước khi gài vào số làm cho việc sang số được dễ dàng hơn. Người ta gọi cơ cấu này là bộ đồng tốc vì hai bánh răng có tốc độ quay khác nhau được lực ma sát làm đồng tốc trong khi chuyển số.

Hộp số có bộ đồng tốc có các ưu điểm gì ?

  • Chúng làm cho người lái không phải “điều khiển ly hợp hai lần” (đạp bàn đạp ly hợp hai lần mỗi khi chuyểnsố).
  • Khi chuyển số, có thể truyền công suất ngay.
  • Có thể chuyển số êm hơn mà không làm hỏng các bánh răng.

Cơ cấu đồng tốc loại có khoá

Cấu tạo

  • Mỗi số tiến trên trục sơ cấp được vào khớp với bánh răng tương ứng trên trục thứ cấp ở mọi thời điểm.
  • Những bánh răng này luôn luôn quay ngay cả sau khi vào ly hợp vì chúng không cố định trên trục và chỉ chạy lồng không.
  • Các moayơ đồng tốc ăn khớp với các trục bằng các then bên trong moay ơ đồng tốc. Hơn nữa, ống trượt ăn khớp với then ở vòng ngoài của moayơ đồng tốc và có thể di chuyển dọc trục.
  • Moayơ đồng tốc có ba rãnh theo chiều dọc trục, và các khoá chuyển số luồn vào các rãnh này. Lò xo của khoá luôn luôn đẩy khoá chuyển số này vào ống trượt.
  • Khi cần chuyển số ở vị trí số trung gian, phần nhô ra của mỗi khoá chuyển số luồn khít vào trong rãnh then ở ống trượt.
  • Người ta đặt vòng đồng tốc giữa moay ơ đồng tốc và mặt côn của các bánh răng số, và được đẩy ép vào một trong các mặt côn này.
  • Trên toàn bộ khu vực côn bên trong vòng đồng tốc có các rãnh nhỏ để tăng ma sát. Ngoài ra, vòng này còn có 3 rãnh để các khóa

Nguyên lý hoạt động.

1. Vị trí số trung gian

  • Mỗi bánh răng số được vào khớp với bánh răng bị động tương ứng và chạy lồng không trên trục.

2. Bắt đầu quá trình đồng tốc

  • Khi dịch chuyển cần chuyển số, cần chuyển số nằm trong rãnh trong ống trượt, dịch chuyển theo chiều mũi tên.
  • Vì phần nhô ra ở tâm của khoá chuyển số được gài vào rãnh của ống trượt, khoá chuyển số cũng dịch chuyển theo chiều mũi tên cùng một lúc, và đẩy vòng đồng tốc vào mặt côn của bánh răng số, bắt đầu quá trình đồng tốc.

3. Giữa quá trình đồng tốc

  • Khi dịch chuyển tiếp cần chuyển số, lực đặt lên ống trượt sẽ thắng lực lò xo của khoá chuyển số và ống trượt trùm lên phần nhô ra của khoá này.

4. Kết thúc quá trình đồng tốc

  • Lực đang tác dụng lên vòng đồng tốc trở nên mạnh hơn và đẩy phần côn của bánh răng số. Điều này làm đồng bộ tốc độ của bánh răng số với tốc độ của ống trượt gài số.
  • Khi tốc độ của ống trượt gài số và bánh răng số trở nên bằng nhau, vòng đồng tốc bắt đầu quay nhẹ theo chiều quay này. Do đó, các then của ống trượt gài số ăn khớp với các rãnh then của vòng đồng tốc.

5. Kết thúc việc chuyển số

  • Sau khi then của ống trượt gài số ăn khớp với rãnh then của vòng đồng tốc, ống trượt tiếp tục dịch chuyển và ăn khớp với rãnh then của bánh răng số. Khi đó, việc chuyển số sẽ kết thúc.

Cơ cấu đồng tốc kiểu có ba/hai mặt côn

Để tăng khả năng ăn khớp đồng tốc, các kiểu xe gần đây đã ứng dụng cơ cấu ăn khớp đồng tốc kiểu có ba/hai mặt côn, đặc biệt cho các bánh răng số 2 và số 3.

Cơ cấu đồng tốc kiểu có ba/hai mặt côn

Cơ cấu đồng tốc kiểu 3 mặt côn

  • Cơ cấu đồng tốc kiểu 3 mặt côn chia vòng đồng tốc thành vòng ngoài, vòng giữa và vòng trong.
  • Khi khoá chuyển số đẩy vòng ngoài và vòng giữa hình thành một mặt côn đơn, rồi vòng giữa và vòng trong trở thành một mặt côn đơn.
  • Ngoài ra, vòng trong và bánh răng trở thành một phần mặt côn đơn, vì vậy cả ba mặt côn này tạo ra lực ma sát. Do đó, khả năng triệt tiêu độ chênh lệch tốc độ quay giữa các bánh răng sẽ lớn và quá trình đồng tốc sẽ diễn ra được êm.

Cơ cấu ăn tốc kiểu hai mặt côn

  • Cơ cấu ăn khớp đồng tốc kiểu hai mặt côn về cơ bản cũng giống như cơ cấu đồng tốc kiểu 3 mặt côn ngoại trừ là nó không tạo ra đồng tốc giữa vòng trong và cụm bánh răng.

Cơ cấu đồng tốc kiểu không có khoá

Một cơ cấu đồng tốc không có khoá có lò xo khoá đóng vai trò của khoá chuyển số và dùng cho bánh răng số 5 hộp số ngang ở một số kiểu xe.

Cấu tạo

  • Ống trượt: Có ba phần nhô ra được xoi bên trong ống moayơ để đẩy lò xo khoá trong quá trình đồng tốc hoá.
  • Moayơ đồng tốc: Xung quanh moayơ đồng tốc có 3 vấu để hãm chặt vòng đồng tốc và lò xo khoá.
  • Lò xo khoá: Lò xo khoá có bốn vấu, một vấu để hãm chặt bản thân lò xo, còn ba vấu kia giữ các khoá chuyển số.
  • Vòng đồng tốc: Có ba rãnh để gài các vấu của lò xo khoá tại ba điểm dọc theo chu vi của vòng. Một đoạn của rãnh xoi này được vát mép.

Hoạt động.

1. Bắt đầu đồng tốc:

  • Khi chuyển sang số 5 (mũi tên A), vấu hãm trong ống trượt 1 ấn vành đồng tốc 4 qua vấu của lò xo hãm 3, theo hướng của mũi tên B. Phần côn của vành đồng tốc 4 bị ép vào phần côn của bánh răng số 5.

2. Trong khi đồng tốc:

  • Vì vành trượt 1 tiếp tục chuyển động sang bên phải, vấu hãm trong ống trượt 1 ép vào góc vác của vành đồng tốc 4. Điều này làm cho phần côn của vành đồng tốc 4 tiếp xúc với phần côn của bánh răng số 5 và ma sát giữa hai chi tiết này làm cho chúng quay với tốc độ quay giống nhau.

3.Hoàn thành sự đồng tốc:

  • Khi ống trượt 1 và bánh răng số 5 bắt đầu quay cùng một tốc độ, ống trượt tiếp tục chuyển động lên phía trước bánh răng số 5 và vấu của nó ăn khớp với góc vác của bánh răng số 5. Khi đó chuyển hoàn toàn thành số 5.

Cơ cấu đồng tốc kiểu chốt.

Cơ  cấu đồng tốc kiểu chốt bao gồm một vành đồng tốc, may-ơ ly hợp, ba chốt đồng tốc, ba chốt dẫn hướng, ba miếng chặn, ba lò xo khóa đồng tốc và một viên bi. Các chốt đồng tốc giữ các vành ở cả hai phía. Chúng được vác ở giữa một góc 500 và xuyên qua ống trượt ly hợp.

Cơ cấu đồng tốc số lùi

  • Vòng đồng tốc các số tiến làm giảm tốc độ quay của trục sơ cấp trước khi gài số lùi.
  • Bằng cách này, việc vào khớp bánh răng trung gian số lùi và bánh răng số lùi của trục sơ cấp sẽ được êm.
  • Ở các kiểu xe gần đây, việc sử dụng các cơ cấu ăn khớp đồng tốc cho số lùi đang trở nên phổ biến hơn.

Cơ cấu chặn trước số lùi

  • Trong khi đang gài các bánh răng vào bánh răng số lùi, cần chuyển No. 3 bên trong tiếp xúc với chốt của trục càng chuyển số No.1 và làm trục càng chuyển số No.1 dịch chuyển một khoảng cách A theo chiều của “bánh răng số 2”. Điều này làm cho vòng đồng tốc của “bánh răng số 2” hoạt động để giảm tốc độ quay của trục sơ cấp.
  • Khi cần gài số No.3 bên trong tách khỏi chốt của trục càng gạt No.1, việc chuyển sang số lùi sẽ kết thúc.

=>>> Xem thêm: Tìm hiểu về hộp số sàn trên ô tô

Advertisement

Advertisement

Chia sẻ ý kiến của bạn

Thông Tin Cá Nhân

NamNữ

Trình Độ Học Vấn

Thông tin chung

Kỹ thuật viên sửa chữa chungKỹ thuật viên sơnKỹ thuật viên đồngKỹ thuật viên điệnChăm sóc, làm đẹp, Detailing ô tôCố vấn dịch vụBán hàng (Sales)Nhân viên phụ tùngThiết kếMarketingKiểm soát chất lượng (PDI)Quản đốc xưởngTrưởng/phó phòng dịch vụTrưởng/phó phòng kinh doanhTrưởng/phó phòng kỹ thuậtGiám đốc điều hànhChưa có kinh nghiệmKhác